De behandeling

de behandeling van de ziekte van Lyme

De ziekte van Lyme (zeker in combinatie met een andere tekenbeetinfectie) is een complexe multi-systeemziekte die onbehandeld of onvoldoende behandeld kan leiden tot ernstige schade en chronische invaliditeit. Voor behandeling na een infectie met Borrelia burgdorferi geldt, hoe eerder er na een besmette tekenbeet behandeling wordt ingezet, hoe groter de kans dat de infectie succesvol kan worden bestreden. Ook voor de behandeling van de ziekte van Lyme geldt dat er nog veel niet duidelijk is en op veel punten ontbreekt het nog aan goede wetenschappelijke informatie. In Nederland is er een richtlijn opgesteld door het Centraal Begeleidings Orgaan (CBO). Daarnaast is er door de International Lyme and Associated Diseases Society (ILADS) ook een richtlijn opgesteld vanuit een ander uitgangspunt (rekening houdend met de overlevingsmechanismen van de Borrelia bacterie, zoals cystevorming en L-vorm of celwandloze vorm en de mogelijkheid van de aanwezigheid van een co-infectie).

Over de onduidelijkheid die dit veroorzaakt bij patiënten schreef ik eerder de blog post Diagnose Lyme?

Jarisch Herxheimer reactie – Ziek worden van de behandeling

Naast de bekende bijwerkingen van gebruikte middelen kan er een forse verergering van symptomen optreden bij de start en tijdens het antibioticagebruik, een Jarisch Herxheimer reactie.

Definitie Jarisch Herxheimer reactie:

Een toename van de symptomen van een spirochetale ziekte (zoals syfilis, Lyme-ziekte, of relapsing fever)die zich voordoet bij sommige patiënten na het starten van behandeling met middelen die tot afsterven van spirocheten leiden. Wordt ook wel kort Herxheimer reactie genoemd’.

Deze door medicamenten veroorzaakte plotselinge toename van symptomen kan zich voordoen binnen enkele uren, de volgende dag of binnen enkele weken nadat de patiënt begonnen is met de medicatie of na verandering van dosering of middel. Dit wordt veroorzaakt door het afsterven van spirocheten waarbij vermoedelijkantigenen en/of toxinen vrijkomen hetgeen aanleiding geeft tot cytokinen-productie (TNF-alpha, interleukin-6, interleukin-8 ). De duur van de reactie kan variëren en vaak word een cyclisch patroon gezien van enkele weken.

De Herxheimer- reactie gaat meestal gepaard met een verergering van bestaande symptomen. Er kunnen zich een scala aan aspecifieke symptomen voordoen, die kunnen variëren van lichte vermoeidheid en slaperigheid tot griepachtige symptomen, koude rillingen, temperatuurverhoging, nachtelijke zweetaanvallen, spierpijn, gewrichtspijn en zwelling, depressie en geheugenproblemen, urticaria en exantheem, bloeddrukdaling. (N.B. deze klachten kunnen zich ook ‘spontaan’ voordoen bij onbehandelde Lyme-Borreliose waarbij ook vaak een periodieke toename en afname van deze klachten wordt gezien. Na medicamenteuze behandeling is de reactie echter sterker door het afsterven van een grotere hoeveelheid spirocheten) De urticaria en exanthemen en koorts worden soms verward met en allergische reactie op de gebruikte medicamenten.

Hardnekkigheid van de Borrelia bacterie

Bij een recente besmetting is er sprake van een beperkt aantal Borrelia bacteriën. Naarmate de besmetting langer duurt neemt het aantal bacteriën toe en verspreidt zich door het gehele lichaam. In eerste instantie zit de bacterie alleen in het bloed maar later trekt deze zich terug op plekken die moeilijk bereikbaar zijn voor antibiotica, zoals gewrichten en het centrale zenuwstelsel.

Bovendien bezit de Borrelia bacterie een aantal overlevingsmechanismen dat de aanpak door antibiotica ernstig bemoeilijkt. Naast de normale spirocheetvorm kan de bacterie vormen aannemen, zoals de cyste en celwandloze of L-vorm.
Bij de cystevorm krijgt de bacterie een beschermend omhulsel waar antibiotica niet doorheen kunnen dringen. De bacteriën in deze cysten kunnen zich jaren slapend houden en daarna de kop weer opsteken. Ook het eigen immuunsysteem reageert niet op deze cysten.

Bij de celwandloze of L-vorm ontbreekt de celwand van de bacterie. Ook deze vorm is ‘onzichtbaar’ voor het eigen immuunsysteem en ongevoelig voor die antibiotica die inwerken op de celwand.

De Borrelia bacterie heeft een hele lange delingstijd in vergelijking tot andere bacteriën. Om effectief door antibiotica aangepakt te kunnen worden moet een bacterie zich, tijdens de behandeling, meerdere malen delen. Bacteriën met een snelle delingstijd kunnen door een korte kuur bedwongen worden. Bij de Borrelia bacterie vereist dat een veel langere behandeling.


Onvoldoende behandeling of terugkeren van klachten na behandeling

Volgens de CBO richtlijnen is een korte, laag gedoseerde kuur van een maand afdoende. Een kuur direct na een besmette tekenbeet kan effectief zijn maar ook dan is het mogelijk dat er in een later stadium toch weer klachten ontstaan. Na het ontstaan van klachten blijkt dat een korte, laag gedoseerde kuur in bepaalde gevallen niet afdoende is. Vooral degenen die pas langere tijd na een besmette tekenbeet ziek worden zijn meestal niet geholpen met een korte kuur.

Lyme kent een enorme diversiteit aan mogelijke klachten. Veel van deze klachten kunnen ook horen bij een andere ziekte. Het gevolg is dat veel Lyme patiënten meerdere specialisten bezoeken, veel onderzoeken ondergaan en uiteindelijk vaak niet die behandeling krijgen die ze nodig hebben. Dit kostbare tijdverlies kan ertoe leiden dat de ziekte chronisch wordt. Ernstige symptomen kunnen snel optreden maar het kan ook maanden of zelfs jaren duren voordat ze zich openbaren.
Blijvende of terugkerende klachten wijzen op blijvende infectie, tenzij er een duidelijke andere verklaring is. Mocht blijken dat een behandeling weinig resultaat geeft, wees dan bedacht op de aanwezigheid van een co-infectie.

Alternatieve behandeling

Bij gebrek aan een goede reguliere behandeling zoeken veel Lyme patiënten hun heil in het alternatieve circuit. Binnen dit circuit bestaat een grote diversiteit aan behandelmogelijkheden, zoals homeopathie, bioresonantietherapie, orthomoleculaire geneeswijze, acupunctuur, enz. Er zijn Lyme patiënten die baat hebben bij één van deze behandelmogelijkheden maar veel anderen helpt het niet. Enkele alternatieve artsen zijn ook van mening dat het voorschrijven van antibiotica in veel situaties onontkoombaar is. Een combinatie van antibiotica en een behandeling gericht op het versterken van het eigen immuunsysteem lijkt het genezingsproces en de effectiviteit van de antibiotica te bevorderen. Hier geldt weer, onderzoek is gewenst.

Genezen?


Jammer genoeg is er geen enkele test die met zekerheid kan vaststellen dat de Borrelia bacterie verdwenen is. Deze bacterie kent meerdere overlevingsstrategieën en is in staat slapend langere tijd te overleven. Ook als een behandeling succes heeft en de klachten verdwenen zijn, is het mogelijk dat de klachten na een bepaalde periode weer de kop op steken. De bacterie kan een korte maar ook een lange behandeling overleven (persisterende infectie). Dus waakzaamheid blijft geboden en wees er op voorbereid dat de symptomen terug kunnen komen en behandeling weer nodig blijkt.

Facebook reacties
%d bloggers liken dit: