Columns van Quinta

Stemmingswisselingen en woedeuitbarstingen

‘Ja! Hallo! Kan je even normaal doen?!’ hoor ik mezelf naar boven roepen wanneer mijn vriend de was voor mij aan het ophangen is en de wasmand net iets te hard op de grond zet. ‘Kan je misschien zélf even normaal doen?’ Spreek ik mezelf direct corrigerend toe. Niks aan de hand.

Is Lyme een bitch of ben ik een bitch?

Waarom reageer ik zo heftig op een onbedoeld, kort en relatief gezien niet zo’n heel hard geluid? Ben ik nou een trøt of heeft Lyme mijn lontje ingekort tot een honderdste micromillimeter? “Stemmingswisselingen, prikkelbaarheid en woedeuitbarstingen” worden in veel symptomenlijstjes van Lyme benoemd maar nu is het zeker niet zo dat ik na iedere onredelijke opmerking mezelf excuseer met ‘hee sorry, Lyme hè’. Nu realiseer ik me dat ik me schuldig maak aan wat misschien nog wel erger is: ik excuseer me eigenlijk nooit.

stemmingswisselingenTot voor kort wist ik helemaal niet dat het echt een symptoom is, sterker nog, voordat ik wist dat ik met Lyme te maken heb was ik er van overtuigd dat het gewoon een vrouwenkwaaltje is. Ik ken geen andere wezens die zo onvoorspelbaar als het weer kunnen reageren op onbenullige zaken. Natuurlijk was het me wel opgevallen dat ik de laatste jaren meer last had van dit “kwaaltje” maar ik heb daar nooit verder bij stilgestaan.

Tot nu toe heb ik alleen fysieke klachten beschreven, het schrijft voor mij makkelijk omdat het bij mij de meest overheersende symptomen zijn en ik die zelf heel goed voel en dat zo begrijpelijk mogelijk naar buiten wil brengen. Maar psychische klachten, zoals de stemmingswisselingen en woedeuitbarstingen, zijn ook voelbaar voor mijn omgeving. Helaas maar waar, je reageert je af op mensen uit je directe omgeving en in mijn geval heeft mijn vriend het vaak zwaar te verduren.

Ik kan panisch doen over dingen die er helemaal niet toe doen. ‘Ik kan niet meer!!’ breng ik woest en zuchtend uit terwijl ik samen met m’n vriend het bed aan het verschonen ben en ik de onderkant van het dekbed onder de matrassen probeer te stoppen. Ik kan niet meer omdat het in m’n rug is geschoten na het verrijden van de vuilcontainer (jeuj! Ook dat is al te zwaar). ‘Ach laat dat doen joh, er komt geen visite op je slaapkamer’ is zijn antwoord. ‘Laat dat doen?! Visite?! Wat heeft dat er nou mee te maken joh! Jij denkt weer veel te makkelijk! Ik wil vannacht niet met het voeteind van het dekbed op m’n voorhoofd liggen!!’. Kalm reageert hij ‘dat zal niet gebeuren’ en verlaat de slaapkamer.

Erg he?! Confronterend ook om het nog eens extra te benoemen. Man, wat kan ik afgrijselijk uit de bocht schieten. En die arme man… Nee hoor, dat valt volgens mij best wel mee, anders had hij allang de benen genomen en in tegenstelling tot mij kan hij heel hard rennen (3 km in 11 minuten)! Hij weet altijd de rust te bewaren, niet in te gaan op mijn overtrokken reacties en ik realiseer me altijd heel snel dat mijn uitspattingen nergens op slaan. Die combinatie zorgt ervoor dat het nooit uitmondt tot een ruzie en ik nooit lang in de onredelijkheid blijf hangen.

Stemmingswisselingen bij Lyme

Hoe komt dat toch? Dat dit als een van de vele symptomen wordt benoemd? Waar komt die prikkelbaarheid vandaan? Het kan ingekaderd worden bij Lyme-encefalopathie (een diffuse aandoening in de hersenen), tevens de veroorzaker van concentratieproblemen, problemen met woordvinding, ernstige hoofdpijn, overgevoeligheid voor licht en geluid en slaapstoornissen. Maar niet iedereen met Lyme krijgt te maken met deze hersenziekte, bovendien is het ook heel lastig om te achterhalen of hier sprake van is. Hoewel ik van de voorgaande klachten ook wel afwisselend last heb denk ik toch dat het in mijn geval te maken heeft met de dagelijkse extreme vermoeidheid en de pijnen die continu aanwezig zijn. Het is beslist geen excuus voor uitbranders maar het verklaard ze wel. Eigenlijk loop je al op je laatste benen en het minste geringste kan dan al te veel zijn. Maar ja, dat is mijn visie of dat echt zo is weet ik natuurlijk niet en misschien zit er wel een kronkeltje in mijn bovenkamer die nog niet ontdekt is.

stemmingswisselingenIk heb de vraag naar de afkomst van de stemmingswisselingen, prikkelbaarheid en woedeuitbarstingen gesteld aan andere ervaringsdeskundigen. Mijn “lotgenoten”. Zij benoemde vooral als oorzaak de overgevoeligheid voor prikkels. Overgevoeligheid voor prikkels, zoals licht, geluid en geur maar ook drukte in een ruimte of op straat, is ook een heel erg veel voorkomend probleem bij Lyme. Daar een andere keer meer over, maar dat dit als mogelijke oorzaak wordt benoemd klinkt mij toch ook niet vreemd. Harde muziek op bepaalde momenten, een kamer vol visite die door elkaar heen praat, het kan soms allemaal net even te veel zijn en veel emoties oproepen die je zelf liever eigenlijk ook niet wil toelaten. Ook zij geven aan woede te ervaren, vluchtgedrag, agressiviteit of er om kunnen huilen. Puur omdat de prikkels, die voor een gezond iemand prima te verwerken zijn, echt veel te veel zijn voor iemand met Lyme. Ja en let wel, het waren niet alleen de vrouwen die reageerden. Ook degelijk mannen met Lyme ervaren dit probleem.

Dus of ik een bitch ben of Lyme een bitch is? Tja, ik vind Lyme sowieso een bitch en ik kan ook best een køtwijf zijn, Lyme of niet. Maar het is in ieder geval niet opmerkelijk te noemen dat stemmingswisselingen, prikkelbaarheid en woedebarstingen expliciet en apart vermeld staan op de symptomenlijstjes van Lyme.

Lees ook Marleen haar verhaal over psychische klachten. Over haar stabiele en rustige leven waar een zwarte wolk overheen kwam.

Facebook reacties

16 Reacties

  • Reply
    Miriam Bergwerff
    8 mei 2016 at 17:53

    Zo heel erg herkenbaar en ook bij mij is mijn vriend altijd de dupe van mijn stemming. Je wil de mensen in je omgeving ook niet lastig vallen met je stemming en krijgt de partner de dubbele lading.

    • Reply
      Lyme leven - van Marleen
      8 mei 2016 at 19:59

      Mijn ex is er niet voor niks vandoor gegaan natuurlijk..

    • Reply
      Miriam Bergwerff
      8 mei 2016 at 20:05

      Mijn vriend heeft het er moeilijk mee maar weg wil hij (nog) niet…gelukkig. Ene kant snap ik dat een partner het moeilijk heeft met een zieke partner maar aan de andere kant het is toch in voor en tegenspoed…ook al ben je niet getrouwd. Het probleem is dat Lyme patienten hun problemen binnen gaan houden tot de druppel de emmer over doet lopen en het alles in een keer eruit gooit en er ruzie’s omstaan….of zie ik dat verkeerd? Jullie hebben jammer genoeg voor jullie er meer ervaring mee.

    • Reply
      Quinta Koolen
      8 mei 2016 at 20:14

      Eens, in voor- en tegenspoed. Natuurlijk is het voor een partner niet makkelijk, om je geliefde te zien lijden, dingen moeten doen en laten en veel kunnen verdragen. Maar hee, we hebben ook veel leuke kanten en veel kwaliteiten toch!

    • Reply
      Miriam Bergwerff
      8 mei 2016 at 20:30

      Mijn vriend zegt ook vaak dat hij me wil genezen. Ik probeer zo min mogelijk te laten merken dat het niet zo gaat zoals ik wil of vroeger kon. Denk dat de leuke kanten en kwaliteiten de redenen zijn dat hij blijft

  • Reply
    Merel Brandts
    8 mei 2016 at 18:01

    Goed stuk! Stemmingswisselingen en prikkelbaarheid vind ik niet vreemd als je een chronische ziekte hebt. Een chronische ziekte kost veel energie. Dan kun je daarnaast niet veel meer hebben. En misschien is het ook wel iets dat veroorzaakt word door wat lyme met je lichaam doet.

    • Reply
      Lyme leven - van Marleen
      8 mei 2016 at 20:01

      Toxinen in de hersenen, Hormonaal systeem ontregeld etc. Genoeg redenen waardoor het veroorzaakt kan worden..

  • Reply
    Monique van Oosterhout
    8 mei 2016 at 18:32

    Zeer herkenbaar

  • Reply
    Monique Moos
    8 mei 2016 at 20:00

    Herkenbaar vooral de overprikkeldheid, slapeloosheid en snel geïrriteerd zijn

  • Reply
    Vera Bendermacher
    8 mei 2016 at 20:08

    Herkenbaar, vooral het moeilijk slapen, snel overprikkeld zijn, harde geluiden niet kunnen verdragen en misschien ook nog wel het meest geïrriteerd op jezelf zijn, doordat dingen niet meer gáan zoals jij het zou willen

  • Reply
    Gerben Bijzitter
    8 mei 2016 at 23:24

    Yep….stemmingswisselingen en woede of extreem verdriet, heel herkenbaar. Ik ben van mezelf juist helemaal niet snel boos, dus wist niet wat me overkwam. Reageerde het niet af op anderen, maar reageerde me af op dingen die niet stuk konden, een boksbal bijv. Of een matras tegen de muur… Of als ik alleen buiten liep schopte ik tegen steentjes en takken of ik gooide ermee, het moest eruit… Deed het natuurlijk wel als niemand het zag, haha Voelde me zo rot en gefrustreerd dat ik niet mezelf meer was. Na zo’n uitbarsting volgde vaak gelijk een huilbui uit onmacht. Ben blij dat ik hier al voor een groot deel af ben 🙂

    • Reply
      Lineke
      9 mei 2016 at 16:55

      Heel herkenbaar, Quinta! En ook de beschrijving van jou, Gerben- echt precies zoals ik het ervaar. Soms loop ik even weg en na een flinke huilbui of het er even “uit gooien” kan ik dan weer als lieve Lien bij man en dochter terugkeren

  • Reply
    Sabrina Elsen
    9 mei 2016 at 08:09

    Yep thats me..

  • Reply
    Jantine Feddema
    9 mei 2016 at 08:48

    Jouke Feddema

  • Reply
    Diane Hofman
    9 mei 2016 at 11:44

    Heel herkenbaar.

  • Leave a Reply

    %d bloggers liken dit: