Columns van Quinta

Problemen met spreken en schrijven

Problemen met spreken en schrijven zijn ook symptomen van de ziekte van Lyme. Woorden husselen, moeilijk woorden kunnen vinden of de verkeerde woorden zeggen. Ja, daar kan ik over meepraten.

‘Ik weet niet meer goed of ik geteken ben door een beet’ hoor ik mezelf zeggen wanneer ik een vriendin vertel over de diagnose Lyme. Het is alsof alle letters en/of lettergrepen in een mum van tijd met een bladblazer worden weg geblazen en je van dat alles nog een zin moet weten te maken. Binnen 3 seconden welteverstaan. Ik ben daar niet goed in blijkt. Met “vlagen” dan, want over het algemeen lukt het me redelijk om gewoon een goed gesprek te voeren zonder dat er vreemde versprekingen uit voortkomen. En ach, als ik het heb over bijvoorbeeld een schoekhop voor de tegenstander, een lekkere zelfgemaakte shakemilk, zonless-toppen op het strand of het boetsentord van mijn laptop dan weet iedereen wel wat ik bedoel toch? Tenminste, ik word zelden gecorrigeerd. Tenzij we een potje aan het Scrabblen zijn natuurlijk, dan is al snel iets niet goed.

Je krijgt wel iets vreemdere blikken wanneer je compleet andere woorden gebruikt die totaal niets met context te maken hebben. Als je zegt dat je er schijnheilig van wordt in plaats van achterdochtig kan dat toch tot rare situaties leiden. En als ik groene zeep op mijn boodschappenlijstje schrijf dan sta ik toch weer raar te kijken bij de huishoudmiddelen in de supermarkt. Want wat moest ik nou met groene zeep?! Als ik dan bij thuiskomst de waterkoker aanzet weet ik wat ik ben vergeten mee te nemen: groene thee.

Hints

Leuker is het wanneer je helemaal niet op woorden kan komen. Dat geeft een soort spelletjes-effect aan het gesprek.

‘Kan ik nog iets voor je meenemen Quin?’
          ‘Nou…. Ja…. Ehm, die branddingen zijn bijna op.’
‘Branddingen?’
          ‘Ja, van die kleine, zitten meestal 100 in een verpakking.’
‘Lucifers?’
          ‘Nee, nee, van die kleine witte dingen’
‘Aanmaakblokjes?’
          ‘Nee, kleine kaarsjes weet je wel, branden ongeveer vier uur.’
‘Waxinelichtjes?’
          ‘Juist.’

problemen met spreken en schrijven, woordvindingOnverwachts Hints spelen. Best geinig toch? Al is het niet op woorden kunnen komen minder spannend als je vanuit jezelf iets wil vertellen en je weet totaal niet hoe je de zinnen moet samenstellen. Dat is tamelijk frustrerend.

Problemen spreken en schrijven zoals moeite met woordvinding, verkeerde woorden zeggen/schrijven, stotteren en slecht articuleren zijn problemen die kunnen voor komen bij Lyme. Zoals gezegd heb ik hier zelf met vlagen last van. Vooral in de beginperiode was mijn woordenschat zeer beperkt, toen nog niet wetende waar het vandaan kwam. Nu is het een overgaand en terugkerend iets. Soms heb ik dagen of weken achter elkaar dat ik rare versprekingen maak, opgevolgd door weken waarin ik er nauwelijks last van blijk te hebben.

Met schrijven daarentegen moet ik wel altijd alles vier op tot vijf keer nalezen om te kijken of ik ook daadwerkelijk heb geschreven wat ik bedoelde. In zo’n column al is als deze gaat dan ook heel wat tijd zitten. Dat komt door verschillende fracties factoren maar het corrigeren van fouten is daar één van. En zelfs dan is het nog niet foutloos.

We hebben allemaal wel eens problemen met spreken en schrijven

Dat klopt, iedereen kan zich hier wel in herkennen. Bij deze verschijnselen lijkt er ook weinig verschil te zijn tussen (taalkundig) gezonde mensen en bij mensen met Lyme of andere aandoeningen waarbij dit verschijnsel voor komt. Alleen het verschil zit ‘m in de frequentie waarin het voorkomt. Het niet op woorden kunnen komen, woorden husselen of andere woorden gebruiken kan afhankelijk zijn van hoe vaak je een woord gebruikt. Hoe minder je een woord gebruikt, hoe groter de kans op versprekingen. Bij Lyme wordt die kans echter groter omdat de Borreliabacterie via de bloedbaan in de hersenen terecht kan komen en daar onder andere voor een hoop cognitieve obstakels kan zorgen. Een hersenbeschadiging of een slechte doorbloeding kunnen zorgen voor een verminderde werking van bepaalde gebieden die onder meer betrokken zijn bij je woordenschat. Daarbij kan het ook te maken hebben de ernstige vermoeidheid die een grote rol speelt bij Lyme. Vermoeidheid kan zorgen voor concentratieproblemen en verminderde hersenactiviteit. Tevens kunnen geheugenproblemen, die ook veel voorkomen bij Lyme, er ook voor zorgen dat je niet meer op de juiste woorden kunt komen of geen goede zinnen kunt maken. Dit omdat je vergeten bent wat je wilt vertellen of niet meer weet met welke woorden je dat moet vertellen.

Hoe het kan dat deze problemen komen en gaan zit ‘m in de mate van activiteit van de Borreliabacterie en de mate van stress, vermoeidheid etc. Dit geldt voor veel klachten bij Lyme die in periodes opsteken maar later ook weer niet aan de orde zijn. Het totaal niet kunnen praten, moeizaam praten of slecht articuleren zijn ook problemen die bij Lyme van toepassing kunnen zijn. Zelf heb ik daar (gelukkig) geen ervaring mee, dus daar kan ik niets over melden. Dat heeft wel echt met een stoornis in de hersenen te maken. Ook de veelvoorkomende gezichtsverlamming zorgt voor spraakproblemen.

Hoe ernstig de problemen met spreken en schrijven zijn verschilt ook hier weer van persoon tot persoon. Zelf ondervind ik er nauwelijks hinder van. Oké, ik kan me hierdoor soms een beetje lomp en simpel voelen. Zeker bij mensen die ik niet (goed) ken. Want; “wat zullen ze wel niet denken?” Maar in vergelijking met andere klachten die ik ervaar is het in mijn geval maar een schijntje. Het kan voor anderen mensen met Lyme wel dusdanig belemmerend zijn en een sterk overheersende klacht waardoor communicatie ernstig wordt bemoeilijkt. Maak vergelijkingen dan ook alleen voor jezelf en niet met anderen.

Facebook reacties

Geen reacties

Leave a Reply

%d bloggers liken dit: